Mae Cyngor Sir Fynwy (MCC) yn gweithio i ddatblygu a gwella’r ddarpariaeth ar gyfer cerdded, teithio ar olwynion a beicio yn ardaloedd adeiledig Sir Fynwy, yn unol â Deddf Teithio Llesol (Cymru) 2013 trwy ddatblygu’r rhwydwaith llwybrau a nodwyd ar Fap Rhwydwaith Teithio Llesol (ATNM) Llywodraeth Cymru yn seiliedig ar adborth gan y gymuned. Mae Pont Wysg wedi’i nodi ers tro fel rhwystr i deithio llesol. Ni ellir gwneud newidiadau i’r bont ffordd hanesyddol, gan ei bod yn strwythur rhestredig. Mae CSF wedi blaenoriaethu datblygu llwybr darpariaeth teithio llesol amgen ATNM MCC-A01A, gan gynnig pont gerdded a beicio i lawr yr afon o Bont Wysg.
Mae pont Heol Merthyr wedi cael ei nodi ers tro fel rhwystr i deithio llesol, ac mae Cyngor Sir Fynwy wedi blaenoriaethu datblygiad y llwybr hwn. Bydd y bont deithio llesol newydd yn cynnig dewis arall yn lle defnyddio’r llwybr troed cul dros Bont Wysg bresennol ac yn annog newid moddol o ganlyniad. Mae’r bont ffordd yn strwythur rhestredig sy’n cario llawer iawn o draffig ffordd. Ar hyn o bryd, nid oes llawer o le i’w gwneud yn fwy croesawgar neu ddiogel ar gyfer teithio llesol.
Mae datblygu ac adeiladu’r cynllun hwn wedi cael ei ariannu gan Lywodraeth Cymru drwy’r Gronfa Teithio Llesol, a weinyddir gan Trafnidiaeth Cymru. Dyfernir cyllid ar gyfer gwelliannau i lwybrau teithio llesol drwy broses ymgeisio gystadleuol ac unwaith y bydd wedi’i ddyrannu caiff ei glustnodi ar gyfer y prosiect hwn ac ni ellir ei wario ar brosiectau, cynlluniau na gwasanaethau eraill y Cyngor. Rhaid i’r seilwaith a osodir fodloni canllawiau Teithio Llesol fel y nodir yma: https://www.llyw.cymru/sites/default/files/publications/2022-01/active-travel-act-guidance.pdf .
Mae’r cynllun hwn yn anelu at ddarparu cysylltiad cerdded a beicio o ansawdd uchel rhwng Llan-ffwyst a’r Fenni, yn unol ag amcanion grant Cronfa Teithio Llesol:
This scheme looks to provide a high-quality walking and cycling connection between Llanfoist and Abergavenny, in line with the Active Travel Fund grant objectives:
Mae ymgynghoriad cyhoeddus helaeth wedi’i gwblhau ar gyfer y cynllun hwn. Canfuwyd bod awydd cryf yn lleol am ddarpariaeth ddiogel ym mhont Heol Merthyr/sy’n croesi afon Wysg ac arweiniodd at addasu’r dyluniad mewn ymateb i’r sylwadau a dderbyniwyd.
Cynhaliwyd ymgynghoriad drwy ymgynghoriadau Map Rhwydwaith Integredig a Map Rhwydwaith Teithio Llesol Cyngor Sir Fynwy, ac yna ymgynghoriadau teithio llesol a Chynllunio penodol ar elfennau’r cynllun sef y bont teithio llesol, llwybrau Dolydd y Castell a Chysylltiadau Llan-ffwyst.
Consultation has been carried out through the Monmouthshire County Council Integrated Network Map and Active Travel Network Map consultations, followed by specific active travel and Planning consultations on the active travel bridge, Castle Meadows paths and Llanfoist Links elements of the scheme.
Llwybr defnydd a rennir yw llwybr i’w ddefnyddio gan unrhyw ddull o deithio llesol, boed yn gerdded, ar olwynion neu feicio, heb unrhyw nodweddion neu farciau gwahanu ffisegol. Mae’r llwybrau defnydd a rennir arfaethedig wedi’u cynllunio yn unol â chanllawiau Deddf Teithio Llesol.
Bydd rampiau i fyny at y bont ar y llwybrau teithio llesol yn cael eu hadeiladu gyda graddiant llwybr o 1/20 (h.y. cynnydd o 1 metr dros bellter o 20 metr), yn unol â gofynion hygyrchedd yn y canllawiau Teithio Llesol fel y nodir yma: https://www.llyw.cymru/sites/default/files/publications/2022-01/active-travel-act-guidance.pdf
Bydd graddiant y llwybrau teithio llesol ar y rampiau sy’n cysylltu â glaniadau pontydd teithio llesol yn 1 mewn 20 neu 5% (hynny yw, peidio â chodi mwy nag un metr o uchder bob 20 metr o bellter). Dyma’r graddiant ‘Uchafswm dymunol’ a bennir gan Ganllawiau Deddf Teithio Llesol Llywodraeth Cymru. Bydd gan ochrau’r ramp raddiant mwy serth: Bydd stribed byffer 500mm ar y naill ochr a’r llall i’r llwybr, a phlanhigion ar ochrau’r ramp yn cael eu defnyddio i atal pobl rhag cerdded ar ochrau’r ramp. Gellir gweld manylion y ramp a’r graddiannau ar gais cynllunio DM/2018/00408, lluniad DR-CB-0104 P1, ‘MANYLION RAMP LLWYBR TROED’.
Ni fydd gridiau gwartheg yn cael eu defnyddio ar y cynllun hwn. Mae angen rheolaethau mynediad i gadw’r gwartheg o fewn y Dolydd. Mae’r grid gwartheg a gafodd ei dreialu yn 2023 wedi’i symud a’i ddisodli gan giât.
Mae Dolydd y Castell ac Afon Wysg yn safleoedd sensitif yn ecolegol. Rhoddwyd caniatâd cynllunio ar gyfer y bont a’r cysylltiadau ar yr amod y cymeradwywyd cynllun tirlunio, Cynllun Rheoli Amgylcheddol Adeiladu (CEMP – rhif cynllunio DM/2023/00959) ac astudiaethau parhaus o rywogaethau penodol. Mae’r cynllun yn cynnwys gwaith i wella’r glaswellt ar Ddolydd y Castell, yn unol â Chynllun Rheoli’r safle. Ymdrinnir â chynefinoedd a rhywogaethau yn rhan 8 pennod 9 o’r Datganiad Amgylcheddol sy’n cyd-fynd â chais cynllunio DM/2018/00408.
Mae glanfa’r bont deithio llesol wedi’i gwneud o ramp pridd. Bydd llwyni’n cael eu plannu ar ochrau’r ramp unwaith y bydd y gwaith o adeiladu’r bont wedi’i gwblhau. Bydd rhywogaethau ar gyfer plannu llwyni yn cael eu dewis ar ôl ymgynghori ag ecolegwyr Cyngor Sir Fynwy i sicrhau bod y rhywogaethau’n briodol ar gyfer yr amgylchedd lleol.
Mae cynllun rheoli Dolydd y Castell Cyngor Sir Fynwy yn cynnwys nod i wella’r glaswellt dolydd, yr ydym yn bwriadu ei roi ar ardaloedd glaswelltog y rampiau ac adfer ardaloedd glaswelltog presennol ar ôl y gwaith adeiladu. I’r perwyl hwn, bydd cymysgedd hadau o ffynhonnell leol o safle dolydd priodol yn cael ei ddefnyddio. Bydd y safle rhoddwr yn dibynnu ar yr hyn sydd ar gael pan fydd hi’n amser hau; byddwn yn diweddaru’r wefan hon pan fydd yn hysbys.
Dewiswyd y lefel a osodwyd ar gyfer y bont gan yr awydd i leihau’r aflonyddwch ar y lleoliad naturiol ac effeithiau llifogydd ar adeiladau presennol. Bydd y bont wedi’i gosod ar bier a rampiau, a bydd lefel soffit y bont wedi’i lleoli uwchlaw’r digwyddiad tebygolrwydd blynyddol o 1 mewn 100 gyda lwfans newid hinsawdd ychwanegol, fel y nodir yn rhan 10 pennod 9 o’r Datganiad Amgylcheddol sy’n cyd-fynd â chais cynllunio DM/2018/00408.
Rydym yn ymwybodol nad yw’r llwybrau ar y Dolydd ar gael ar gyfer cyfnodau o’r flwyddyn pan fydd llifogydd wedi digwydd ond rydym wedi bwrw ymlaen â darparu pont a chysylltiadau ar Ddolydd y Castell i wella’r ddarpariaeth ar gyfer gweddill y flwyddyn. Derbynnir na fydd y bont a’r llwybrau troed yn hygyrch yn ystod llifogydd difrifol.
Mae pier y bont arfaethedig wedi’i gynllunio i fod ag arwynebedd bach a bod yn symlach er mwyn lleihau’r effaith ar lif dŵr yn y sianel. Mae hefyd wedi’i gynllunio i sefyll y tu allan i sianel yr afon ‘llif arferol’ ar far graean sych sydd ond yn cael ei foddi yn ystod cyfnodau o lifogydd, gan leihau effaith y Cynllun Arfaethedig ar ‘lif arferol’. Mae’r rampiau a’r argloddiau cysylltiedig wedi’u cynllunio i fod yn symlach gydag ôl troed bach ac ymyrraeth leiaf posibl i’r sianel, i leihau’r effaith ar gludo llif llifogydd ac i leihau colli storfa gorlifdir ar Ddolydd y Castell (h.y. faint o ddŵr mae Dolydd y Castell yn ei ddal yn ystod llifogydd). Dewiswyd lleoliad y bont deithio llesol hefyd i leihau effeithiau posibl ar y gorlifdir a’r ardaloedd cyfagos. Mae’r bont yn cael ei lleoli i lawr yr afon o’r bont ffordd bresennol, sy’n cyfyngu ar lif ac yn dal malurion sy’n llifo i lawr Afon Wysg.
Yn ystod y gwaith adeiladu, gall lefelau afonydd effeithio ar yr amserlen adeiladu. Mae cynllun rheoli llifogydd wedi’i baratoi a bydd y cyfadeilad adeiladu wedi’i leoli i ffwrdd o lan yr afon ar dir uwch er mwyn osgoi’r ardal sy’n cael ei gorlifo’n aml.
We are aware that the paths on the Meadows are unavailable for periods of the year when flooding has occurred but have progressed provision of a bridge and connections on Castle Meadows for improvement to provision for the rest of the year. It is accepted that the bridge and footpaths will not be accessible during severe flood events.
The proposed bridge pier has been designed to have a small area and be streamlined in order to reduce the impact on in-channel water flow. It has also been designed to stand outside of the ‘normal flow’ river channel on a dry shingle bar which is inundated only during times of flood, reducing the impact of the Proposed Scheme on ‘normal flows’. The ramps and associated embankments have been designed to be streamlined with a small footprint and minimal intrusion into the channel, to minimise the impact on flood flow conveyance and to minimise the loss of floodplain storage on Castle Meadows (i.e. how much water Castle Meadows holds during a flood). The location of the active travel bridge has also been chosen to reduce potential impacts to the floodplain and surrounding areas. The bridge is being located downstream of the existing road bridge, which constricts flow and traps debris flowing down the River Usk.
During construction, river levels may affect the build timetable. A flood management plan has been prepared and the construction compound will be sited away from the river edge on higher land to avoid the area that commonly floods.
Bydd gosod y bont teithio llesol a’r rampiau yn cael eu cynnal o dan drwydded amgylcheddol Trwydded Gweithgaredd Perygl Llifogydd (FRAP) rhif DFR/S/2022/0143 a roddwyd yn dilyn cwblhau’r adran Asesiad Canlyniadau Llifogydd a’r dogfennau cysylltiedig. Darperir dadansoddiad a lliniaru yn rhan 10 pennod 9 o’r Datganiad Amgylcheddol sy’n cyd-fynd â chais cynllunio DM/2018/00408.
Yn ystod adeiladu’r bont droed arfaethedig, bydd gwaith yn cael ei wneud ar y gorlifdir ac o fewn sianel Afon Wysg, gan gynnwys adeiladu’r caisson a gosod rampiau pyrsiau dros dro ar lannau’r afon. Canfu ymgynghoriad â Chyfoeth Naturiol Cymru y byddai’r gwaith dros dro a gynlluniwyd yn Afon Wysg a Dolydd y Castell (gorlifdir) yn debygol o gael ‘effaith uniongyrchol, dros dro, tymor byr’ ar Afon Wysg o ‘arwyddocâd dibwys’ oherwydd bod cyfaint y storfa llifogydd a gollir o ganlyniad i’r gweithgareddau hyn yn ddibwys o’i gymharu â chyfaint y storfa sydd ar gael yn y gorlifdir.
Mae pier y bont arfaethedig wedi’i gynllunio i fod ag arwynebedd bach a bod yn symlach er mwyn lleihau’r effaith ar lif dŵr yn y sianel. Mae hefyd wedi’i gynllunio i sefyll y tu allan i sianel yr afon ‘llif arferol’ ar far graean sych sydd ond yn cael ei foddi yn ystod cyfnodau o lifogydd, gan leihau effaith y Cynllun Arfaethedig ar ‘lif arferol’. Mae’r rampiau a’r argloddiau cysylltiedig wedi’u cynllunio i fod yn symlach gydag ôl troed bach ac ymyrraeth leiaf posibl i’r sianel, i leihau’r effaith ar gludo llif llifogydd ac i leihau colli storfa gorlifdir ar DDolydd y Castell (h.y. faint o ddŵr mae Dolydd y Castell yn ei ddal yn ystod llifogydd). Dewiswyd lleoliad y bont deithio llesol hefyd i leihau effeithiau posibl ar y gorlifdir a’r ardaloedd cyfagos. Mae’r bont yn cael ei lleoli i lawr yr afon o’r bont ffordd bresennol, sy’n cyfyngu ar lif ac yn dal malurion sy’n llifo i lawr Afon Wysg.
Ystyriodd yr Asesiad Canlyniadau Llifogydd (FCA) ar gyfer y cynllun hwn effaith y datblygiad arfaethedig o bont droed newydd a llwybrau troed cysylltiedig ar y risg llifogydd mewn eiddo cyfagos. Dangosodd modelu llifogydd a gynhaliwyd ar gyfer yr asesiad hwn na fyddai adeiladu’r bont droed yn arwain at unrhyw eiddo ychwanegol yn cael eu llifogydd nad ydynt eisoes wedi’u llifogydd yn y senario sylfaenol. Canfu’r senario sylfaenol (h.y. modelu’r sefyllfa ‘fel y mae’) fod sawl eiddo preswyl ar hyd Heol Merthyr, y Bridge Inn a’r Kwik Fit i gyd wedi’u llifogydd uwchlaw lefel y llawr gorffenedig mewn digwyddiadau cyfnod dychwelyd 100 mlynedd neu fwy, ond na fydd dechrau llifogydd a’r sgôr perygl yn yr eiddo hynny yr effeithir arnynt yn newid o ganlyniad i adeiladu’r bont droed mewn unrhyw un o’r digwyddiadau sydd wedi’u modelu.
Canfu adroddiad yr Asesiad, o ystyried y risg llifogydd afonol bresennol i eiddo cyfagos, fod effeithiau’r bont droed arfaethedig ar y risg llifogydd yn yr eiddo yr effeithir arnynt yn isel, ac na fydd gan y llwybrau troed arfaethedig unrhyw effaith ar y risg llifogydd mewn mannau eraill. Mae’r risg llifogydd i ddefnyddwyr posibl y llwybrau troed yr un fath ag ar gyfer y llwybrau troed presennol.
Bydd y cynllun hwn yn cynnwys cynnig mesurau Gwrthsefyll Llifogydd Eiddo (PFR) ar gyfer eiddo preswyl penodol yn ardal y cynllun y cydnabyddir eu bod wedi’u gorlifo uwchlaw lefel y llawr gorffenedig mewn digwyddiadau cyfnod dychwelyd 100 mlynedd neu fwy yn y senario sylfaenol.
Mae amserlen yr adeiladu wedi’i chynllunio i ddigwydd dros ddwy flynedd gyda chaniatâd ar gyfer trydedd flwyddyn. Mae cyfnodau gwaith wedi’u cyfyngu gan pryd y caniateir adeiladu a phryd y mae’n ddiogel i’w wneud. Mae hyn wedi’i gyfyngu gan rai cyfyngiadau ecolegol sy’n cyfyngu ar ddirgryniad a gwaith yn yr afon ar adegau penodol o’r flwyddyn, yn ogystal â dibynnu ar amodau’r tywydd.
Bydd y bont wedi’i hadeiladu o drawstiau dur gyda wyneb pren, yn dilyn Gwelliant Di-ddeunydd DM/2025/00507. Caniataodd hyn newid dyluniad o’r caniatâd cynllunio gwreiddiol, i ddefnyddio dur â wyneb pren yn lle Glulam (deunydd pren strwythurol wedi’i lamineiddio). Gwnaed y penderfyniad hwn i adlewyrchu cost oes gyfan y cynllun gan gynnwys cynnal a chadw parhaus a hyd oes y bont.
Bydd llwybrau a oedd yn rhan o ganiatâd cynllunio ar gyfer y bont a’r rampiau teithio llesol yn cael eu hadeiladu o arwyneb resin athraidd dros sylfaen goncrit asffalt ac is-sylfaen caled. Gellir gweld manylion adeiladu’r llwybr a manyleb yr arwyneb ar gais cynllunio DM/2018/00408, lluniad DR-CB-0109 P1, ‘MANYLION CYRBAU, LLWYBRAU TROED A MANNAU WEDI’U PALMANTU’. Derbyniodd y manylyn hwn gymeradwyaeth gynllunio fel DM/2023/00900 Rhyddhau amod rhif 5 (gwaith tirlunio) o ganiatâd cynllunio DM/2018/00408.
Gellir datblygu llwybrau pellach ar Ddolydd y Castell yn amodol ar gyllid, yn seiliedig ar y caniatâd cynllunio DM/2022/01831. Bydd cyfansoddiad y llwybrau hyn yn amodol ar gymeradwyaeth yr Awdurdod Cynllunio Lleol (fel Amod 4 o’r caniatâd cynllunio) a’r Corff Cymeradwyo Systemau Draenio Trefol Cynaliadwy (SAB).
Further paths on Castle Meadows may be developed subject to funding, based on the planning permission DM/2022/01831. The makeup of these paths will be subject to approval by the Local Planning Authority (as Condition 4 of the planning permission) and the Sustainable Urban Drainage Systems Approval Body (SAB).
Bydd uwchbridd a mewnlenwi ramp yn cael eu cyrchu o chwareli lleol a fydd yn sicrhau cydymffurfiaeth â manyleb y prosiect, manyleb ar gyfer priffyrdd a Chynllun Rheoli Amgylcheddol Adeiladu (CEMP) y prosiect. Lle bo’n bosibl ac yn ymarferol, bydd deunydd a geir ar y safle (h.y. pridd/uwchbridd o Ddolydd y Castell a gloddiwyd yn ystod y gwaith adeiladu) yn cael ei ddefnyddio os yw’n cydymffurfio â’r manylebau cysylltiedig.
Na, bydd llawr caled dros dro yn cael ei symud ar ôl y gwaith adeiladu. Ar gyfer y cyfnod adeiladu, cyn adeiladu’r rampiau mynediad parhaol, bydd llawr caled dros dro yn cael ei adeiladu ar gyfer gosod pyst a pheiriannau eraill. Bydd y safle gwaith yn cael ei baratoi gyda ffens Heras gyda bafflau acwstig. Bydd yr uwchbridd a’r isbridd yn cael eu tynnu ac yna bydd pilen geotecstilau yn cael ei gosod i ganiatáu i’r deunyddiau llawr caled dros dro a’r arwyneb a fewnforiwyd gael eu tynnu’n llwyr ar ôl i’r cynllun gael ei gwblhau.
Dewiswyd dyluniad y giât i gynnig y mynediad lleiaf cyfyngol i bobl sy’n cerdded, yn troi ac yn beicio, ac mae’r giât a dreialwyd ar ôl tynnu’r grid gwartheg wedi cael derbyniad da fel dewis arall a ffefrir. Felly, bydd gatiau sy’n cau’n araf, heb gliciedau, yn cael eu defnyddio i reoli stoc lle bo angen.
Na. Fodd bynnag, dylid nodi bod yn rhaid i gŵn fod o dan reolaeth y perchennog yn gyhoeddus bob amser, a byddai Cyngor Sir Fynwy bob amser yn cynghori y dylai cŵn fod o dan reolaeth agos (ar dennyn neu wrth eu sodlau) o amgylch plant, beicwyr, gwartheg a phan fyddant yn mynd i mewn ac allan o’r Dolydd.
Bydd gwartheg yn parhau i bori Dolydd y Castell yn dymhorol er mwyn cynnal yr ecoleg sensitif yn unol â chynllun rheoli Dolydd y Castell. Bydd mynediad i Ddolydd y Castell yn cael ei reoli gan gatiau di-gliciau sy’n cau’n araf, fel y treialwyd yn flaenorol wrth fynedfa Bryn y Castell.
Ni chaniateir defnyddio beiciau modur a beiciau modur trydan, yn ogystal â sgwteri trydan, ar lwybrau Dolydd y Castell na phont teithio llesol. Dylid rhoi gwybod i’r heddlu am gamddefnyddio llwybrau Castell-Dolydd a darpariaeth teithio llesol drwy ffonio 111.
Na, cafodd goleuadau eu heithrio o gynlluniau’r cynllun yn dilyn ymgynghoriad. Nid oes cynllun i gynnwys goleuadau yn y cynllun hwn. Archwiliodd cynlluniau cynnar y cwestiwn o ddarparu goleuadau ar y bont neu lwybrau cysylltu. Yn dilyn ymgynghoriad â rhanddeiliaid a’r cyhoedd, cafodd goleuadau eu heithrio o gynlluniau’r bont a Dolydd y Castell.
Ar hyn o bryd, rydym yn deall y bydd y meinciau coffa yn aros yn eu lle. Er nad oes cynllun cyfredol i symud unrhyw feinciau, os bydd rhaid symud unrhyw rai dros dro, byddant yn cael eu storio a’u hailosod ar ôl y gwaith adeiladu.
Mae llwybrau’r Rhwydwaith Beicio Cenedlaethol (NCN) wedi’u dynodi a’u mapio gan Ymddiriedolaeth Beicio Walk Wheel (WWCT) (a elwid gynt yn Sustrans). Y ddealltwriaeth bresennol yw y bydd WWCT yn ail-lwybro NCN 46 dros y bont teithio llesol newydd unwaith y bydd y llwybr ar agor. Mae Cyngor Sir Caerfyrddin yn cysylltu â WWCT i sicrhau bod llwybr yr NCN wedi’i arwyddo’n gywir unwaith y bydd wedi’i osod.
Bydd y cynllun hwn yn cynnwys gwaith ar Heol Merthyr i wella’r croesfannau a’r llwybr teithio llesol, yn yr amod y bydd ymgynghori â rhanddeiliaid a chwblhau’r dyluniad. Mae hyn yn rhan o gynllun dyheadol ehangach o welliannau llwybrau sy’n canolbwyntio ar ochr Llan-ffwyst o Afon Wysg a chysylltiadau â’r bont teithio llesol a Dolydd y Castell. Bydd elfennau o’r cynllun eang hwn yn cael eu cynnwys yn y gwaith adeiladu, gyda rhannau eraill yn cael eu dwyn ymlaen pan fydd cyllid yn caniatáu.